Integriteit & klokkenluidersbescherming (voor vakbonden)

Integriteit op de werkvloer

Integer handelen betekent het handelen in overeenstemming met de waarden van de organisatie in het algemeen belang. Het nastreven van integer handelen binnen de organisatie, heeft tot doel interne fraude en integriteitsinbreuken te voorkomen. Gezien de schade die interne fraude kan aanrichten, heeft het meteen ook een positief effect op de resultaten van het bedrijf, op de reputatie en op het vertrouwen van werknemers en klant in de organisatie. Integriteit binnen de organisatie is een taak van elke betrokkene.

Van leidinggevenden verwachten we ethisch leiderschap, bestuurders hebben de controlerende functie, werknemers kunnen signalen van integriteitsinbreuken opvangen en deze op tijd aankaarten, vakbondsafgevaardigden kunnen de leden en werkgevers ondersteunen bij het versterken van het integriteitsbeleid van de organisatie.

Om als werknemer en als vakbondsafgevaardigde die rollen te kunnen opnemen, is het noodzakelijk om niet-integer handelen op tijd te herkennen en om een onderscheid te kunnen maken tussen enerzijds interpersoonlijke conflicten en psychosociale risico’s die behoren tot welzijn op het werk en anderzijds integriteitsinbreuken die kaderen in het algemeen belang.

Het doel is om vakbondsafgevaardigden inzicht te geven in: de betekenis van integriteit en integer handelen, in de specifieke integriteitsrisico’s binnen de eigen organisatie en in het de rol die vakbondsafgevaardigden kunnen opnemen bij het uitbouwen van een integriteitsbeleid op maat van de organisatie.

Klokkenluidersbescherming voor vakbonden

We gaan hier  in op de wettelijke plicht van elk 50+ bedrijf tot het opzetten van een intern meldkanaal voor het melden van interne inbreuken. Focus ligt op het belang van een intern meldkanaal voor de werknemers en voor de organisatie, de wettelijke voorwaarden (informatieplicht, vertrouwelijkheid, … ) en de goede praktijken, … .

Deze wetgeving is het resultaat van jarenlange inzet van de vakbonden en is van groot belang voor de bescherming van de werknemers.

De Klokkenluiderswetgeving  verplicht bedrijven om een intern meldkanaal op te zetten. Een intern meldkanaal biedt o.a. aan werknemers de mogelijkheid om inbreuken  te melden in alle veiligheid en vertrouwelijkheid en met bescherming tegen represailles.  De wetgever heeft een aantal wettelijke voorwaarden opgelegd om van een intern meldkanaal te kunnen spreken: werknemers inlichten over de meldprocedure, een intern reglement opstellen, vertrouwelijkheid garanderen, de melder beschermen, … .  Daarnaast laat de wet een aantal keuzes over aan de organisatie: anoniem melden toelaten of niet, bescherming beperken tot een aantal inbreuken of voor alle integriteitsinbreuken, enkel werknemers beschermen of ook derden, … .

Zodra een werknemer een melding heeft gedaan kan deze genieten van een aanzienlijk beschermingsstatuut. Dit statuut en de valkuilen worden besproken tijdens de training aan de hand van concrete cases.

Vakbonden kunnen hier een belangrijke rol opnemen, zowel in het opzetten van het intern meldkanaal als in het waken over de correcte toepassing ervan.

Ook wordt ingegaan op een aantal specifieke regels die bestaan omtrent de zgn “reward schemes” die bestaan in de VSA die onder bepaalde voorwaarden ook kunnen toegepast worden in België.